Vijf weetjes over Leonhard Euler

Leonhard Euler

In mijn artikel over bevriende getallenparen kwam hij al even ter sprake: de Zwitserse wiskundige en natuurkundige Leonhard Euler. Wie hij precies was en wat hij voor de wiskunde heeft betekent, heb ik hier samengevat in vijf ‘Eulerweetjes’.

Vijf weetjes over Leonhard Euler

  1. Leonhard Euler leefde van 1707 tot 1783 en bracht het grootste deel van zijn leven door in Rusland en Duitsland, waar hij werkte aan een zeer uitgebreid wiskundig oeuvre. Euler geldt als de belangrijkste wiskundige van de achttiende eeuw. Hij is sowieso een van de belangrijkste wiskundigen aller tijden.
  2. Euler bedacht de namen van de goniometrische functies sinus, cosinus en tangens. Je weet wel, waarmee je het hellingsgetal en de hoek kan uitrekenen bij een rechthoekige driehoek.
  3. Ook bedacht Euler het getal ‘e’. Dit getal is het grondtal van het natuurlijke logaritme. Het getal is ongeveer 2,71828182849. Hij noemde dit getal het exponentiële getal.
  4. Tussen 1747 en 1750 ontdekte Leonhard Euler zestig paren van bevriende getallen.
  5. Ook voor het gebruik van het getal  π was Euler belangrijk. Hij zorgde ervoor dat dit getal gebruikelijk werd om de verhouding van een cirkel tot zijn diameter te verklaren (straal x straal x π).
Share Button

Zeven vrouwen in de wiskunde

Vrouwen & wiskunde

Als vrouwelijke wiskundige val je op. Wiskunde is (vooralsnog) een mannenwereld. Dat mannen beter zijn in wiskunde dan vrouwen, is een wijdverspreid idee. Daarom vandaag, op Wereldvrouwendag, zeven belangrijke vrouwen in de wiskunde. In willekeurige volgorde, zonder herhaling.

1. Sofia Kovalevskaja (1850-1891)

De Russische wiskundige Sofia Kovalevskaja was de eerste vrouw in de geschiedenis die een doctoraat in de wiskunde ontving. Ze studeerde summa cum laude als doctorandus af aan de Universiteit van Göttingen. Kovalevskaja richtte zich in haar werk op partiële differntiaalvergelijkingen, elliptische integralen en de ringen van Saturnus. Omdat ze een vrouw was, kreeg ze geen academische functie. Uiteindelijk werd ze in 1884 docent aan de Universiteit van Stockholm.

2. Hypatia van Alexandrië (ca. 370-415)

Hypatia van Alexandrië is de eerste vrouwelijke wiskundige waar een betrouwbaar en gedetailleerd beeld van bestaan. Ze beschouwde zichzelf als een neoplatonist, ongelovig en een volgeling van Pythagoras en moest dat uiteindelijk met de dood bekopen. Ze werd namelijk door een fanatieke christelijke menigte aan stukken gereten, omdat ze zich niet aan de strikte christelijke regels hield. Na haar dood vertrokken veel wetenschappers uit Alexandrië.

3. Amalie Emmy Noether (1882-1935)

Amalie Emmy Noether was een Duitse wiskundige. Ook zij ervaarde tegenstand toen ze als docent wilde werken op de Universiteit van Göttingen. Ze is bekend vanwege haar bijdrage aan de abstracte algebra en de theoretische natuurkunde. Albert Einstein noemde haar het belangrijkste wiskundige genie sinds het hoger onderwijs vrouwen toelaat.

4. Sijue Wu (1964)

Wu is een Chinees-Amerikaanse wiskundige die zich bezighoudt met de wiskundige principes achter watergolven. In 2001 was ze genomineerd voor de Ruth Lyttle Satter Prize. Dit award is een erkenning voor een belangrijke bijdrage aan het wiskundig onderzoek door vrouwen. In 2010 won ze als eerste vrouw de Morningside Gold Medal, de meest prestigieuze prijs voor Chinese wiskundigen.

5. Maria Gaetani Agnesi (1718-1799)

De Italiaanse wiskundige Maria Gaetani Agnesi was een wonderkind. Als dertienjarige sprak ze al zeven talen. Sociale contacten vermeed ze echter. Agnesi richtte zich volledig op de studie van de wiskunde. Haar werk ‘Analytische instituten’ zorgde voor grote opschudding.

6. Mary Everest Boole (1832-1916)

Mary Everest Boole was de vrouw van de wiskundige en filosoof George Boole. Ze is bekend vanwege haar werk Filosofie en het plezier met algebra. Voor sommige hedendaagse feministen is zij een heldin vanwege haar doorzettingsvermogen en wiskundige passie. Mary had als doel om te begrijpen hoe mensen (en vooral kinderen) wiskunde en wetenschap aanleren door redenering en onbewuste processen.

7. Maryam Mirzakhani (1977-2017)

De Iraanse wiskundige Maryam Mirzakhani kreeg in 2014 als enige vrouw ooit de Field Medal. Die prijs wordt gezien als de belangrijkste onderscheiding binnen de wiskunde en wordt daarom regelmatig de Nobelprijs voor de wiskunde genoemd. Mirzakhani’s wiskundige onderzoek ging over het begrijpen van mogelijke patronen op oppervlakken. Zo werkte ze aan het wiskundige vraagstuk of een biljartbal alle delen van de biljarttafel zal passeren, als de bal maar lang genoeg blijft rondkaatsen.

Bronnen:

  • Calmthout, M. van. 2017. Maryam Mirzakhani (1977-2017) was een boegbeeld voor vrouwen in de wiskunde. In: De Volkskrant (16 juli)
  • Pickover, C.A. 2011. Het Wiskundeboek. Kerdriel: Uitgeverij Librero
  • http://info.math4all.nl/Wiskundegeschiedenis/Wiskundigen/Hypatia.html
  • https://isgeschiedenis.nl/nieuws/biografie-emmy-noether
  • https://www.agnesscott.edu/lriddle/women/boole.htm
  • http://www.math.lsa.umich.edu/~sijue/
Share Button